Mensenmaatschappij

Abram de Swaan

Amsterdam: Bert Bakker -Prometheus, 1996 (Eerste druk), 2008 (Elfde druk), 163 pp.

Gedeelte uit het Voorwoord:

Dit boek is bedoeld als een eerste inleiding tot de sociale wetenschap.

Her kan gelezen worden zonder voorkennis van de maatschappijwetenschappen. Maar het vereist wel enige sociale ervaring en kennis van de samenleving. Die heeft de lezer nodig om de beschouwingen in dit boek aan te vullen en te toetsen aan eigen voorbeelden en tegenvoorbeelden. Minder ervaren lezers kunnen deze inleiding met begeleiding als studieboek gebruiken.

De mensenmaatschappij biedt een overzicht van de sociale werenschap, enkelvoud. De verschillende Maatschappijwetenschappen worden in hun onderlinge samenhang benaderd, zonder veel acht te slaan op de grenzen tussen antropologie, politicologie en sociologie, of op het onderscheid tussen een historische en een actuele benadering.
Die aanpak is nieuw voor een inleiding. In de sociale wetenschap is die vernieuwing al enige tijd gaande. Opbouw en inhoud van dit boek zijn gebaseerd op de historische sociologie, in ruime zin, als meest algemene werenschap van de samenleving. Daaraan ontleent het boek een strikte systematiek die de lezers kan helpen om hun gedachten en ervaringen te ordenen.
In deze inleiding treft men geen overzicht aan van de verschillende stromingen in de sociale wetenschap en bespreking van de grondleggers van het vak. Begrippen en denkbeelden worden gepresenteerd zonder te vermelden van welke auteurs ze afkomstig zijn. Dat is ongewoon in de sociale wetenschap. Maar dit boek gaat over de mensenmaatschappij, niet over de maatschappijwetenschap. De basisbegrippen uit die discipline kunnen op zichzelf staan.
Om toch de verbinding te leggen met de sociaal-wetenschappelijke literatuur en om de lezer te verwijzen naar verdere lectuur heb ik achterin een lijst van titels opgenomen, elk met een allerkortste kenschets. Dat moet goedmaken dat ik aan die boeken veel heb ontleend zonder dat in de tekst zelf te vermelden. Het is ook een eerbetoon aan schrijvers die ik met veel plezier en profijt heb gelezen. Hetzelfde nut en genoegen wens ik de lezer toe.

Voor bestelling van dit boek: Prometheus